بیمه ی حمل و نقل کالا

همه ی صاحبان تجارت، سعی می کنند در تجارت و فعالیتی که انجام می دهند، ریسک پذیری را به حداقل برسانند. در مورد تجارت جهانی و خرید و فروش به صورت صادرات و وادرات، یکی از این ریسک پذیری ها، آسیب پذیری های احتمالی در زمانی جابجایی کالا و خدمات مورد مبادله است. این ریسک پذیری به راحتی با امر “بیمه” برطرف می شود. در دنیای امروز کمتر مبادلات جهانی را می توان نام برد، که در پوشش حداقل یک نوع بیمه قرار نگرفته باشد. بیمه های مخصوص برای این کار، انواع مختلف، و به تبع آن، شرایط متفاوتی هم دارند. در این مقاله توضیحاتی پیرامون انواع بیمه های حمل و نقل کالا در تجارت های فرا مرزی، شرح داده می شود. با ما همراه باشد.


بیمه چیست؟

بیمه، تعهدی است که شخص یا سازمان بیمه گر در ازای دریافت مبلغی پول به شخص بیمه گذار می دهد، تا در هنگام وارد آمدن خساراتی به سوژه ی بیمه شده، آن را به نحوی یا بصورت جبران کامل خسارات یا به صورت سرویس دهی های متنوع جبران نماید.
با این تعریف، بیمه یکی از اصلی ترین راهکارهای کاهش ریسک پذیری در هر تجارت و فعالیت اقتصادی است. در واقع در فرایند بیمه، ریسک مورد نظر از شخص بیمه گذار (کسی که بیمه می شود) به طرف یا نهاد بیمه گر (کسی که بیمه می کند) منتقل می شود.
در این فرایند، دو اصطلاح دیگر نیز دارای معنا می باشند؛ “موضوع بیمه” که شرح اموال مندرج در بیمه نامه است، و همینطور “مدت اعتبار بیمه نامه” که البته قابل تمدید می باشد.

بیمه حمل و نقل کالا

اصطلاحات کاربردی در بیمه ی حمل و نقل کالا

  • بارنامه: بارنامه یک سند است که در آن مشخصات تمامی کالاهای مورد حمل و نقل، مشخصات و آدرس کامل فرستنده و گیرنده و مقدار هزینه های جابجایی، به طور کامل و دقیق ذکر شده است. بارنامه تنها از سوی سازمان بیمه ی باربری و حمل و نقل کالا صادر می شود.
  • زیان همگانی: در سفرهای دریایی، خطراتی وجود دارد که زیان آن همگانی است؛ خطراتی از جمله، جنگ، سیل، سونامی و … در تمامی سفرهای دریایی و مخصوصا مسافرت های جابجایی کالا، یک اصل اساسی وجود دارد و آن این است که در صورت پیش آمدن چنین روید های زیانباری، تمامی افرادی که در سفر دخیل هستند، باید با قربانی کردن بخشی از سرمایه ی خود (به عنوان مثال قسمتی از کشتی یا قسمتی از بار) زیان همگانی پیش آمده را کاهش دهند.
  • پارتیشمنت: معادل فارسی این کلمه، “حمل به دفعات” است و زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که کالا برای تحویل به مقصد، به چند مرحله جابجایی نیاز داشته باشد.

بیمه ی حمل کالا چه انواعی دارند؟

در تمامی بیمه نامه های جهانی حمل کالا، معمولا یک سری شرایط یکسان وجود دارد که با عنوان “شرایط عمومی بیمه نامه حمل کالا” شناخته می شوند. شرایط عمومی بیمه ی حمل کالا که به اختصار Allrisk، WA و FPA نامیده می شوند، از سال 1347 هجری به شرکت های بیمه در ایران رسید. این شرایط سه گانه به شرح زیر می باشد و بیمه گذار بسته به وضعیت کالای خود، باید یکی از آنها را انتخاب نماید:

شرط استثنا خسارت خاص یا FPA

شرط استثنا خسارت خاص یا FPA

این کلمه مخفف سه واژه ی Free from Particular Average است و بر اساس آن، بیمه گر تنها در صورت وارد آمدن آسیب به یک بسته ی کامل و واحد از کالا، خسارت پیش آمده را پرداخت می کند و تعهدی در قبال آسیب های جزئی نخواهد داشت.
به عنوان مثال اگر قسمتی از یک بسته ی کالایی در حمل دریایی دچار آبدیدگی شود و یا ضربه ای به قسمتی از آن وارد آمده باشد، بیمه گر هیچ خسارتی را پرداخت نخواهد کرد. حق بیمه در این نوع، حدود 3 در 1000 قسمت از مبلغ بیمه می باشد؛ طبیعتا و به همین دلیل، این نوع از بیمه، یکی از ارزان ترین بیمه های حمل کالایی است و بیشتر برای جا به جایی هایی مناسب است که احتمال وارد آمدن خسارات جزیی در آن بسیار پایین باشد.

شرط خسارت خاص یا WA

این کلمه نیز از اصطلاح With particular Avarage مخفف شده است و بر اساس آن بیمه گذار، در هر شرایطی از خسارت، و بدون نظر گرفتن جزییات ضربه و زیان، می تواند از بیمه گر ادعای خسارت کند.
البته میزان خسارت باید به درصد “فرانشیز” توافق شده در قرارداد بیمه رسیده باشد. این میزان در مورد هر کالایی، متفاوت است و با مقدار معینی سنجیده می شود. به طور کلی اگر حداقل سه درصد از یک بسته ی کالایی دچار آسیب دیدگی شود، مورد پوشش این نوع از بیمه قرار میگیرد. این نوع از بیمه کمی پر هزینه تر از مورد قبلی است و حق بیمه در آن حدود یک پنجم از ارزش بیمه می باشد.

شرط تمام خطر یا All Risk

در این نوع از بیمه، تمامی حوادث احتمالی و خسارات پیش آمده – البته به استثنای مواردی که در بیمه نامه بر حسب نوع کالا ذکر شده است همگی از سمت بیمه گر جبران می شود و نهاد بیمه کننده، متعهد است تا تمام خسارات را به طور کامل پرداخت نماید.
البته استثنائاتی هم در این نوع بیمه وجود دارد و از مهم ترین آنها می توان به خطرات پیش آمده در اثر وقوع جنگ و شورش های مردمی اشاره کرد و بیمه گذار تعهدی در قبال آنها نخواهد داشت. این نوع از بیمه، یکی از گرانترین بیمه های حمل کالا به شمار می رود.

اصطلاحات کاربردی در بیمه ی حمل و نقل کالا

برای دریافت خسارات از شرکت های بیمه، چه مدارکی لازم است؟

شرکت های بیمه ای که در ایران فعالیت می کنند، تنها در صورت دریافت چند مدرک مخصوص، خسارات پیش آمده در حوادث حمل و نقل کالا را جبران می کنند. این مدارک برای همه ی شرکت های بیمه یکسان است و به شرح زیر می باشد:

  • اصل سند بارنامه
  • اصل گواهی کاهش تخلیه
  • اصل فاکتور و صورت حساب تمامی کالاها
  • سند لیست بسته بندی کالا ها
  • سند صورت جلسه ی کارشناسی شده از سوی بیمه
  • اصل یا تصویر پروانه ی سبز گمرکی
  • اصل یا تصویر آگهی فروش ارز
  • گواهی گمرک
  • گواهی کاپیتان کشتی (در صورت در آب افتادگی کالا ها از کشتی)

go to top