حمل و نقل جاده ای

در بین انواع شیوه های جابجایی مسافر و کالا، روش “حمل و نقل جاده ای” را می توان قدیمی ترین آنها دانست؛ این روش از دیرباز و گذشته های بسیار دور، به شکل های مختلفی انجام می شده و در طول تاریخ خود، تکامل دراز و پر پیچ و خمی را پشت سر گذاشته است.

در حال حاضر در سراسر جهان روزانه در حدود 600 میلیون تن جابجایی کالا و نزدیک به 10 میلیون تن ترانزیت بار، از طریق سیستم حمل و نقل جاده ای انجام می شود. این آمار و ارقام چشمگیر و قابل توجه، تنها بیانگر لزوم و اهمیت وجود سیستم حمل و نقل جاده ای و نقش فزاینده و مهم آن در اقتصاد کشور ها و نیاز های روزمره ی اجتماعی است؛ چرا که بخش زیادی از اقلام اساسی زندگی از قبیل خوراک، پوشاک، دارو و لوازم اداری و خانگی، از این طریق جابجا و تامین می شوند.

در این مقاله هر آنچه که پیرامون سیستم حمل و نقل جاده ای باید بدانید، گرد آوری شده است. با ما همراه باشید.

حمل و نقل جاده ای

چرا حمل و نقل جاده ای؟

یکی از محبوب ترین و پر کاربرد ترین روش های جابجایی زمینی، بدون شک “سیستم حمل و نقل جاده ای” است که اغلب از آن به عنوان ساده ترین، در دسترس ترین و منعطف ترین سیستم جابجایی کالا، یاد می شود. سیستم حمل و نقل جاده ای را می توان گسترده ترین و جامع ترین شبکه ی ترانزیت بین کشورها و شهرها دانست؛ امروزه تقریبا در هر جایی و منتهی به هر منطقه و روستایی، جاده و یا اتوبانی وجود دارد. در حال حاضر، بیشترین جابجایی مسافر و ترانزیت کالا در سراسر جهان، از طریق جاده ها، خیابان ها و اتوبان به انجام می رسد.


انواع حمل و نقل جاده ای

به طور کلی حمل و نقل جاده ای بر اساس نوع استفاده به دو دسته ی “حمل مسافر” و “حمل بار” تقسیم بندی می شود. انواع ماشین های سواری و اتوبوس ها، وظیفه ی حمل مسافر در جاده ها را به عهده دارند؛ در مورد حمل بار نیزسه دسته از ماشین های سبک، سنگین و نیمه سنگین، بر اساس حجم و مقدار کالا مورد استفاده قرار میگیرند.

البته عوامل دیگری نیز بر انتخاب نوع ماشین متناسب با نیاز، تاثیر می گذارند که از مهم ترین آنها می توان به ماهیت کالا اشاره کرد. به عنوان مثال مرسوله های مایع باید از طریق ماشین آلات مخصوص حمل مایعات جابجا شوند و برای ترانزیت مواد غذایی فاسد شدنی و بخش عمده ای از دارو ها، باید از ماشین های یخچال دار اتوماتیک بهره گرفت.


مزایای حمل و نقل جاده ای

مانند دیگر روش های ترانزیت کالا، حمل و نقل جاده ای نیز معایب و البته مزایای منحصر به فردی را به خود اختصاص می دهد؛ تاجران باید قبل از جابجایی بار و بسته های کالایی خود، نسبت به این ویژگی ها آگاه باشند.
قابل توجه ترین مزیت استفاده از سیستم حمل و نقل جاده ای، سادگی فرایند و روند انجام آن است؛ به این ترتیب که برای استفاده از آن نیاز به طی کردن پروسه های طولانی و شرایط و مدارک خاص نخواهید داشت.

اتومبیل ها، وانت ها و کامیون ها معمولا بدون برنامه ریزی های قبلی و بدون طی کردن پروسه های پیچیده ی دفتری می توانند محموله های باری را جابجا کنند. دومین مزیت حمل و نقل جاده ای را “صرفه جویی در هزینه” است؛ سیستم حمل و نقل جاده ای می تواند محموله های باری را با صرف کم ترین میزان هزینه منتقل کند و تاثیر قابل توجهی در کاهش هزینه های تجارت داشته باشد.

مزایای حمل و نقل جاده ای

سیستم حمل و نقل جاده ای همانطور که گفته شد، سیستمی وسیع و گسترده است و تمامی نواحی شهری و روستایی هر کشوری را تحت پوشش قرار می دهد. همین گستردگی خود یکی از دیگر مزایای استفاده از این شبکه ی ترابری به شمار می رود.

امکان رهگیری مرسوله های باری از طریق جی پی اس، امکان تحویل درب به درب و تحویل بدون واسطه، خدمات دهی به محروم ترین مناطق روستایی و غیر قابل دسترس ترین نواحی، و همینطور عدم نیاز به سرمایه گذاری های کلان برای ترانزیت را می توان از دیگر مزایای استفاده از سیستم حمل و نقل جاده ای دانست.


معایب حمل و نقل جاده ای

این روش، اگر چه همانطور که اشاره شد پر طرفدار ترین روش ترانزیت بار است، اما عاری از عیب و محدودیت نیست؛ کامیون ها و حتی غول پیکر ترین اتومبیل های باری، نسبت به کشتی ها، قطار ها و هواپیما ها، اندازه ی بسیار کوچک تری دارند و درست به همین دلیل می توان گفت که سیستم حمل و نقل جاده ای برای ترانزیت کالای سنگین و حجیم و با تعداد بالا، گزینه ی چندان مطلوبی نیست.

علاوه بر این حمل و نقل جاده ای –اگر چه که کم هزینگی یکی از ویژگی های مثبت آن است- اما در مسافت های طویل و برون مرزی، چندان مقرون به صرفه نیست.

حمل و نقل جاده ای نسبت به سایر شیوه های ترانزیت، سیستمی کند به شمار می رود و به سبب عدم وجود برنامه ریزی ها و زمانبندی دقیق، معمولا با تاخیر همراه می شود. شرایط نامساعد جغرافیایی و آب و هوایی نیز برای سیستم حمل و نقل جاده ای می تواند خطر آفرین باشد و برخی از کالا ها را با ریسک آسیب پذیری مواجه سازد.


عوامل موثر بر حمل و نقل جاده ای

پارامتر های فراوانی در فرایند یک جابجایی از طریق سیستم حمل و نقل جاده ای موثرند. تولید کنندگان و صاحبان تجارت باید با توجه به لحاظ این عوامل و نحوه ی مدیریت و کنترل بر هر یک، نسبت به جابجایی محموله های باری خود اقدام نمایند.

با توجه به کند بودن سیستم حمل و نقل جاده ای، مهم ترین عامل تاثیر گذار بر این فرایند را می توان “مسافت” دانست. طبیعتا هر چه مسافت جابجایی بیشتر _و دارای شرایط خاص تری باشد- عملیات جابجایی با خطرات و تهدیدات پیچیده تری مواجه می شود و هزینه های جابجایی نیز به مراتب افزایش می یابد.

حمل و نقل جاده ای

شرایط آب و هوایی مسیر ترانزیت در این نوع از حمل و نقل بسیار حائز اهمیت است و انتخاب نوع ماشین های جابجایی بار، باید با توجه به این شرایط باشد؛ ماشین های باری سبک، سنگین و نیمه سنگین، با کیفیت ها و ویژگی های متفاوتی وجود دارند که هر یک با توجه به شرایط مخصوص به خود باید مورد استفاده قرار بگیرند. حوادث غیر مترقبه، تصادفات جاده ای و موانع قانونی و راهنمایی و رانندگی، از دیگر عوامل تاثیر گذار بر حمل و نقل جاده ای می باشند.


go to top